|
STANDART DOKUMA KUMAŞ TÜRLERİ |
|
|
 |
 |
Okunma |
|
58 |
STANDART DOKUMA KUMAŞ TÜRLERİ
Kumaşın oluşumu, niteliği ve unsurlarını dikkate alıp öğrendikten sonra standart dokuma kumaşları tanıyıp görelim. Bu kumaşları kısa özetlerle yakından tanıyalım. Dokuma kumaşlar yukarıda belirtilen özellik ve niteliklerden dolayı çok çeşitli amaçlarla, değişik hammaddelerden, çeşitli yapı ve dokularda üretilmektedir. Buna bağlı olarak dokuma kumaşları pamuklu, yünlü ve ipekli kumaşlar olarak üç ana grupta incelenebilir. Ancak, yünlü kumaşlar, kumaş özelliklerinde önemli farklılıklar bulunan kamgarn kumaşlar ve ştrayhgarn kumaşlar olmak üzere iki ayrı sınıfta tanımlanmaktadır. Öte yandan, doğal lifler olan yün ve pamuktan yapılan kumaşlarda, viskon, naylon, polyester gibi çeşitli yapma lifler de pamuk ya da yünle karışım halinde kullanılmaktadır.
Kumaşın genel karakterini büyük ölçüde etkilemedikleri sürece bu tür kumaşlar aynı sınıf içinde incelenirken, Viskon ve pamuk karışımı kumaşları ayrı sınıfta incelenebilir. İpekli kumaşlar uzun liflerden meydana geldiği için yün ve pamuktan çok değişik iplik özelliği nedeniyle, yapı, karakter ve kullanmı bakımından özel bir kumaş sınıfındadır. Viskon ya da suni ipekten yapılan ve floş ipliği adı verilen ipliklerden dokunan ipek taklidi kumaşlarla, devamlı asetat, naylon, polyester ipliğiyle dokunan kumaşları da aynı sınıfta incelenebilir.
Takım elbise, gelinlik, gömlek, blujean, koltuk örtüsü vs. kumaş çeşitlerini liflerden karışıma, karşımdan ipliğe, iplikten dokumaya ve dokumadan da kumaşın oluşumunu ufak seyirler halinde gösterilmiş bulunulmaktadır. Kumaşın oluşum seyri niteliğini ve unsurunu tam olarak yansıtmaz. Kumaşın oluşumu kalitesini de göstermez. Bu nedenle kumaşın türünü ve yapısı ile şeklini incelenmesi gerekmektedir. Kumaş türleri hangi sınıflara girmektedir. Yakından kısa özetlerle görelim:
STANDART PAMUKLU KUMAŞLAR
Kumaş türleri içerisinde yer alan standart pamuklu kumaş türleri nelerdir, hangi nitelikler bulunur ve nasıl boyanır, örgüde yapılan işlemeleri nelerdir yakından tek tek görelim:
Basma: Çeşitli basit ve karmaşık desenlerin, baskı yoluyla, pamuklu bezayağı kumaşa uygulanmasıyla elde edilen desenli kumaşlara basma adı verilir. Bu amaçla, 20 numaradan (Ne) 36 numaraya kadar çeşitli iplikler kullanılmaktadır. Ayrıca, pamuk/polyester, pamuk/viskon karışımı ipliklerden yapılmış kumaşlar da baskı yoluyla renklendirilebilirler. Ancak bu kumaşlar daha çok emprime olarak tanımlanır.
Blucin: 2/1 ya da 1/2 dimi örgüde, sağlam ipliklerden dokunan ve genellikle mavi, lacivert, siyah, kahverengi renge boyanan bir pamuklu kumaştır. Pantolonluk, eteklik ve deri eşyalarda astarlık olarak kullanılır. Uygun iplik numaraları çözgüde 20/2 - 40/2 veya 20/1 Ne, atkıda 12/1 - 16/1 Ne'dir.
Branda Bezi: Çadır bezi de denilen bu kalın pamuklu kumaş, tente, çadır, yelken ve kayış yapımında kullanılan sağlam ve ağır gramajlı bir kumaştır. Genellikle bezayağı örgüde, çok katlı kalın numara ipliklerden dokunur. Çözgüde genellikle 6 kat 14 - 20 Ne iplik kullanılır.
Çarşaflık: Bezayağı ve 2/2 dimi örgüde, çarşaf ve nevresim yapmak için dokunan kumaşlardır. 2/2 dimi örgülü çarşaflıklar daha kalın ipliklerle dokunur. Çarşaflıklar daha kalın, bezayağı örgüde aynı kalınlıkta atkı ile dokunduktan sonra yüzeyi havlandırılarak, pazen görünümünde de dokunurlar.
Damask: Jakarlı motiflerin 5'li atkı ve çözgü sateni ile geliştirildiği pamuklu beyaz kumaşlara verilen addır.
Diril: Çözgü hâkim dimi (2/1, 3/1, 4/1) veya 5'li saten örgülerde, dimi çizgilerinin çözgü bükümünün ters yönünde yer aldığı dik dimi görünüşlü kumaşlardır. Yazlık ve tropikal elbiselik olarak kullanılırlar.
Diyagonal: Kalın numara iplikten yapılmış 2/2 dimi örgülü bir pamuklu kumaş türüdür. Elek bezi olarak da bilinen bu kumaş ince ve seyrek dokuludur.
Gabardin: Genellikle 2/1 dimi örgüde dokunan, çözgünün baskın olduğu ve dik dimi etkisi gösteren bir pamuklu kumaştır.
Pantolonluk ve trençkot olarak 40/2 - 48/2 Ne çözgü, 20/1 - 24/1 veya 40/2 - 48/2 Ne atkı ipliği kullanılarak elde edilir. Kaliteli bir gabardin kumaşta 75/2 Nm kamgarn çözgü, 60/2 veya 80/2 Ne pamuk atkı, cm.'de 40 çözgü, 35 atkı sıklıklarda ve 2/2 dimi örgüde dokunur. Pamuk atkı çile boyalı ipliktir ve kumaşa top boyama uygulanır. İnce bir kaliteli pamuklu gabardinde ise, atkı ve çözgüde 80/2 Ne iplik, cm.'de 64 çözgü, 30 atkı sıklıklarında kullanılır. Kalın gabardinlerde 30/2 iplikler de kullanılmaktadır.
Gaz Bezi: Etamin örgüsünde daha seyrek olarak dokunan bir kumaştır.
Gömleklik: Gömleklik, bezayağı örgüde dokunan çözgüsü iyi haşıllanmış ham beze verilen addır. Kaliteli bezayağı gömleklikler 36 Ne çözgü ve atkıdan cm.'de 30 çözgü, 38 atkı sıklıklarında dokunur. Daha kalın ipliklerden dokunan türler de vardır ekose gömleklikler de yapılmaktadır. Gömlekliklerin ince ipliklerden bezayağı örgüde dokunan türlerinin hemen hemen hepsi yanlış olarak poplin terimiyle belirtilmektedir.
|
Yorumlar |
|
|
